Khám Phá Siêu Trái Đất LHS 1140b: Tiềm Năng Sự Sống Gần Hệ Mặt Trời

Hành tinh LHS 1140b, nằm cách Trái đất 39 năm ánh sáng, có khả năng là một trong những nơi lý tưởng để tìm kiếm nước lỏng bên ngoài Hệ Mặt trời.

Những nghiên cứu gần đây cho thấy rằng LHS 1140b, một siêu Trái đất quay quanh một ngôi sao lùn, có thể được hình thành một cách tương tự như hành tinh của chúng ta. Đây là kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học từ Đại học Montreal, như đã công bố trên International Business Times.

Thông qua kính viễn vọng không gian James Webb (JWST), các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng hành tinh này có thể có một đại dương rộng 4.000 km bao bọc bởi băng cứng, khiến nó trở thành một ứng cử viên hấp dẫn cho sự sống, theo Live Science. Được phát hiện lần đầu vào năm 2017, LHS 1140b ban đầu được xem là một “tiểu sao Hải Vương” với hỗn hợp nước, methane và ammonia. Tuy nhiên, các phát hiện mới nhất chỉ ra rằng hành tinh này có thể chứa nhiều nước và độ ẩm hơn chúng ta từng nghĩ.

“Trong số tất cả các ngoại hành tinh ôn hòa đã được phát hiện, LHS-1140b có thể là lựa chọn tốt nhất để xác nhận sự tồn tại của nước lỏng trên bề mặt hành tinh này trong tương lai”, cho biết Charles Cadieux, trưởng nhóm nghiên cứu. “Đây là một cột mốc quan trọng trong hành trình tìm kiếm sự sống ngoài hành tinh”.

LHS 1140b quay quanh ngôi sao lùn lạnh. (Ảnh: M. Weiss/CfA).

Các nhà khoa học đã sử dụng một phương pháp gọi là dịch chuyển (transit method) để phát hiện hành tinh này. Khi LHS 1140b đi qua giữa ngôi sao và Trái đất, nó làm mờ ánh sáng của ngôi sao, điều này giúp các nhà khoa học đo độ mờ đi và xác định hành tinh này.

Bằng cách đo đạc kích thước và khối lượng của hành tinh, họ đã tính toán khối lượng của LHS 1140b lớn gấp 6,6 lần so với Trái đất, cho thấy nó là một hành tinh đá nhưng có thể còn nhiều nước hơn.

Với quỹ đạo gần ngôi sao lùn, một năm trên LHS-1140b chỉ kéo dài khoảng 25 ngày Trái đất. Nếu ngôi sao này là một ngôi sao dãy chính như Mặt trời, quỹ đạo như vậy có thể khiến hành tinh không thể ở được do sự nhiệt độ quá cao. Tuy nhiên, vì đây là một sao lùn đỏ nhỏ và mát, khoảng cách gần này giúp hành tinh nằm trong “vùng Goldilocks”, khu vực thích hợp cho sự tồn tại của nước lỏng.

Tuy nhiên, nghiên cứu mới cũng chỉ ra rằng LHS 1140b không chỉ đơn thuần là đá mà còn rất giàu nước, có thể hơn cả Trái đất. LHS 1140b nhận được lượng ánh sáng bằng 0,46 lần so với Trái đất và nhiệt độ bề mặt của nó có thể cho phép nước lỏng tồn tại.

Hành trình từ Trái đất đến LHS 1140b.

LHS 1140b nằm trong khu vực có thể tồn tại sự sống (habitable zone), nơi mà hành tinh có khả năng chứa nước lỏng. Phát hiện này đặc biệt quan trọng vì LHS 1140b quay quanh một ngôi sao lùn nhỏ, không phát ra nhiều năng lượng như các ngôi sao khác.

“Phần lớn các ngoại hành tinh trước đây được tìm thấy đều quay quanh những ngôi sao hoạt động mạnh, điều này có thể ảnh hưởng đến sự ổn định của các sinh vật có thể tồn tại trên bề mặt. Ngôi sao mà LHS 1140b quay quanh có vẻ khá bình lặng, vì vậy nó sẽ không phá hủy khí quyển hay cấu trúc bề mặt của hành tinh”, Jason Dittmann, trưởng nhóm nghiên cứu cho biết.

“Bước tiếp theo là xác định xem hành tinh này có khí quyển hay không và liệu nó có những yếu tố giống Trái đất như oxy, CO₂, ozone và nước hay không. Chúng tôi cần nghiên cứu khí quyển trước khi có thể kết luận về khả năng tồn tại sự sống ở đây”, Dittmann cho hay.

Hành tinh LHS 1140b và ngôi sao mẹ của nó – (Ảnh đồ họa: ESO).

Nhóm nghiên cứu Canada thậm chí cho rằng LHS 1140b mới là mục tiêu hàng đầu cho các cuộc tìm kiếm sự sống ngoài hành tinh, vượt qua cả TRAPPIST-1 với bảy hành tinh có yếu tố tương tự Trái đất.

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu lo ngại rằng ba hành tinh trong vùng sự sống của TRAPPIST-1 có thể quá cằn cỗi và không có bầu khí quyển hoặc nước trên bề mặt.

Ngôi sao mẹ TRAPPIST-1 quá hung bạo, tạo ra nhiều ngọn lửa, có thể tàn phá khí quyển của các hành tinh ở gần. Trong khi đó, ngôi sao LHS-1140 lại ít năng lượng và hoạt động yếu hơn rất nhiều so với TRAPPIST-1 và Mặt trời, vì vậy LHS 1140b vẫn an toàn dù ở gần ngôi sao mẹ, với khoảng cách chỉ bằng 1/4 khoảng cách giữa Sao Thủy và Mặt trời.

Các nhà khoa học đang kỳ vọng vào kính viễn vọng James Webb, kính viễn vọng không gian mạnh nhất hiện nay do NASA, ESA và CSA hợp tác điều hành. Mặc dù James Webb không thể trực tiếp quan sát sự sống, nhưng nó đủ mạnh để khám phá bầu khí quyển của LHS 1140b, từ đó giúp giải đáp câu hỏi liệu hành tinh này có thực sự ngập tràn sự sống hay không.