Thứ Tự Các Hành Tinh Trong Hệ Mặt Trời: Sự Khám Phá Đầy Thú Vị

Từ những ngày đầu khi con người ngưỡng mộ bầu trời đêm, hành tinh trong hệ Mặt Trời luôn là chủ đề thú vị được khám phá. Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, thế giới đã bước vào một cuộc hành trình học hỏi về các hành tinh mà chúng ta vẫn gọi là hàng xóm trong vũ trụ.

Cho đến cuối những năm 1990, sự tranh cãi đã nổ ra khi các nhà thiên văn học bắt đầu đặt lại câu hỏi về vị trí của Diêm Vương trong danh sách các hành tinh. Trước một quyết định gây tranh cãi vào năm 2006, Hiệp hội Thiên văn Quốc tế đã quyết định hạ cấp Diêm Vương thành một “hành tinh lùn”, khiến chúng ta chỉ còn 8 hành tinh chính trong hệ Mặt Trời.

Các hành tinh trong hệ mặt trời được mô tả bởi một hình minh hoạ trên máy tính NASA, không hiển thị quỹ đạo và kích thước. (Nguồn ảnh: NASA).

Ngày nay, những nỗ lực tìm kiếm “hành tinh thực thứ chín” vẫn đang diễn ra, sau khi những bằng chứng về sự tồn tại của hành tinh này được công bố vào tháng 1 năm 2016. Hành tinh này, được gọi là “Hành tinh thứ 9”, có khối lượng gấp 10 lần Trái đất.

Thứ tự của các hành tinh trong Hệ Mặt Trời, bắt đầu từ hành tinh gần nhất với Mặt trời, bao gồm: sao Thủy, sao Kim, Trái đất, sao Hỏa, sao Mộc, sao Thổ, sao Thiên Vương, sao Hải Vương cùng với “hành tinh thứ 9” tiềm năng.

Nếu tính Diêm Vương theo cách cũ, hành tinh này sẽ đứng sau sao Hải Vương. Sự loại bỏ Diêm Vương ra khỏi danh sách các hành tinh chính vẫn là chủ đề gây tranh luận trong cộng đồng khoa học.

Các Hành Tinh Đá

Các hành tinh Trái Đất.

Bốn hành tinh nằm gần Mặt trời, hay còn gọi là “các hành tinh đá”, bao gồm: sao Thủy, sao Kim, Trái đất, và sao Hỏa. Những hành tinh này có bề mặt rắn và tính chất tương tự như Trái đất.

Các Hành Tinh Khí Khổng Lồ

Các hành tinh khí và băng đá.

Phía ngoài Hệ Mặt Trời là bốn hành tinh khí khổng lồ: sao Mộc, sao Thổ, sao Thiên Vương, và sao Hải Vương. Những hành tinh này chủ yếu được cấu thành từ khí và không có bề mặt rắn như các hành tinh đá.

Các Hành Tinh Lùn

Hiệp hội Thiên văn Quốc tế định nghĩa hành tinh như sau: các thiên thể quay quanh Mặt trời, đủ lớn để hình thành hình cầu và đã dọn sạch vùng lân cận. Diêm Vương, với kích thước nhỏ và quỹ đạo không ổn định, không đáp ứng đủ tiêu chuẩn này và chỉ được xem là hành tinh lùn.

Ngoài Diêm Vương, còn có những hành tinh lùn khác trong vành đai Kuiper như Eris, Haumea, và Makemake. Hành tinh lùn Ceres, được phát hiện vào năm 1801, lẫn lộn giữa danh sách hành tinh và tiểu hành tinh.

Tổng Quan Về Các Hành Tinh

Bây giờ, chúng ta hãy điểm qua sơ lược về 8 hành tinh chính trong hệ Mặt Trời:

Sao Thủy

Sao Thủy chỉ lớn hơn so với Mặt trăng của Trái đất một chút.

Sao Thủy là hành tinh gần nhất Mặt trời, có bề mặt rỗ và nhiệt độ dao động từ 450 độ C ban ngày xuống dưới 0 độ C ban đêm.

Sao Kim

Nam bán cầu của sao Kim, được quan sát trong vùng tử ngoại. (Nguồn ảnh: ESA).

Sao Kim là hành tinh nóng nhất trong hệ Mặt Trời, với khí quyển độc hại và áp suất có thể giết chết con người.

Trái Đất

Hình ảnh Trái đất được chụp từ vệ tinh dự báo thời tiết của Nga Elektro-L No.1. (Nguồn ảnh: NTsOMZ).

Trái đất là hành tinh duy nhất biết đến có sự sống, chiếm phần lớn bề mặt là nước và có khí quyển giàu oxy.

Sao Hỏa

Các nhà nghiên cứu sao Hỏa đang tập trung vào hai cảm biến trên Trái Đất và hành tinh quay xung quanh để hiểu rõ hơn về các nguồn metan trên hành tinh Đỏ. (Nguồn ảnh: Kính viễn vọng không gian).

Sao Hỏa là hành tinh đất đá, nổi tiếng với màu đỏ đặc trưng của oxit sắt. Khí quyển mỏng khiến nước lỏng không tồn tại lâu ở bề mặt.

Sao Mộc

Ảnh chụp cận cảnh “Vết đỏ lớn – Great Red Spot” của sao Mộc bằng tàu vũ trụ Voyager. (Nguồn ảnh: NASA / JPL-Caltech).

Sao Mộc, hành tinh lớn nhất trong hệ Mặt Trời, nổi tiếng với bão lớn có tên gọi là Vết đỏ lớn.

Sao Thổ

Ảnh màu thực tế của Sao Thổ. (Nguồn ảnh: NASA / JPL / Space Science Institute).

Sao Thổ nổi bật với những vành đai băng đá, là hành tinh thứ sáu theo khoảng cách từ Mặt trời.

Sao Thiên Vương

Sao Thiên Vương hiện lên đồng màu qua ảnh chụp của Voyager 2 năm 1986. Màu sắc của Thiên Vương tinh phản ánh sự có mặt của bụi mờ quang hóa học hiđrocacbon trên cao, nằm phía trên các đám mây mêtan. Màu lục-lam là do sự hấp thụ của khí mêtan. Nguồn ảnh: Lawrence Sromovsky, (Đại học Wisconsin-Madison.), Keck Observatory.

Sao Thiên Vương có cấu trúc độc đáo với độ nghiêng trục đặc biệt, dẫn đến các mùa kéo dài rất lâu.

Sao Hải Vương

Tốc độ gió của sao Hải Vương đạt hơn 1.500 mph và những cơn gió hành tinh nhanh nhất trong hệ mặt trời. (Nguồn ảnh: NASA / JPL).

Sao Hải Vương, hành tinh xa nhất trong hệ Mặt Trời, nổi tiếng với những cơn gió mạnh đến mức có thể đạt tốc độ âm thanh.

Sao Diêm Vương

Sao Diêm Vương và các mặt trăng của nó quay quanh mặt trời nằm gần rìa của hệ Mặt trời. (Nguồn ảnh: SPACE.com/Karl Tate).

Hành tinh lùn Diêm Vương có quỹ đạo đặc biệt, nhỏ hơn bề mặt của Mặt trăng và đã từng được coi là hành tinh thứ 9.

Hành Tinh Thứ 9

Hành tinh thứ 9 vẫn chưa được quan sát trực tiếp, nhưng các nhà khoa học hiện đang chỉ ra các bằng chứng gián tiếp qua sự ảnh hưởng hấp dẫn của nó đến các hành tinh khác.

Báo cáo bổ sung của cộng tác viên Nola Taylor Redd trên trang Space.com.