Cá Hồi: Sinh Vật Khác Thường Khiến Trái Đất Rung Chuyển

Không một loài động vật nào có thể làm rung chuyển cả hành tinh chỉ với hành vi sinh sản của mình, ngoại trừ một loài cá đặc biệt.

Các nhà nghiên cứu từ Đại học Idaho và Indiana đã công bố một phát hiện gây bất ngờ trên tạp chí Geomorphology. Nghiên cứu này chỉ ra rằng, vào mùa sinh sản, loài cá này có khả năng ảnh hưởng đến toàn bộ bề mặt Trái đất. Vậy loài cá nào đang nói đến và lý do nào khiến chúng tạo ra tác động mạnh mẽ như vậy?

Loài cá sinh sống từ sông ngòi đến đại dương

Đó chính là cá hồi (tên tiếng Anh: Salmon), một loài cá thuộc họ Salmonidae. Tên gọi salmon có nguồn gốc từ chữ Latinh “salmo”, bắt nguồn từ động từ “salire”, có nghĩa là “nhảy”. Cá hồi sống dọc theo các vùng bờ biển ở Bắc Đại Tây Dương và Thái Bình Dương. Do đó, chúng được phân thành hai loại chính: salmo (cá hồi Đại Tây Dương) và Oncorhynchus (cá hồi Thái Bình Dương).

Theo nghiên cứu gần đây, vào mùa sinh sản, cá hồi không chỉ đơn thuần thực hiện hành vi sinh sản mà thực sự tạo ra sự rung chuyển trên toàn bộ bề mặt Trái đất. Sức mạnh của chúng đã tồn tại hàng triệu năm, giúp thay đổi cấu trúc địa chất nơi chúng sinh sản, đồng thời góp phần vào sự tiến hóa của loài.

Cá hồi có thể “dời non lấp bể”.

Cá hồi có một đặc điểm độc đáo là chúng được sinh ra trong môi trường nước ngọt như sông, suối, rồi di cư ra biển, sau đó quay trở lại nơi sinh ra để sinh sản. Cá hồi mẹ sẽ đẻ trứng tại những vùng đất mềm dưới đáy sông, sau đó sẽ chăm sóc cho trứng trong suốt vài tháng cho đến khi chúng nở thành cá con. Những cá con này sẽ bơi xung quanh ổ để kiếm ăn. Khi đạt chiều dài khoảng 15 cm, cá hồi sẽ di cư ra biển. Ước tính chỉ khoảng 10% trứng cá hồi sống sót đến giai đoạn này.

Sau khi đủ lớn, cá hồi sẽ di chuyển ra biển để định cư trong khoảng từ 1-3 năm. (Ảnh: Phys)

Trải qua một hành trình dài hàng nghìn cây số, cá hồi chạy ra biển và sống trong khoảng 1-3 năm. Trong thời gian này, cơ thể của chúng thay đổi về mặt hóa học, cho phép sống trong môi trường nước mặn. Khi đến thời điểm sinh sản, cá hồi sẽ quay trở lại dòng sông nơi chúng được sinh ra để đem lại thế hệ mới. Các nhà khoa học cho rằng, khả năng này đến từ trí nhớ khứu giác của chúng.

Hành trình đầy gian nan mà cá hồi trải qua để trở về “chốn cũ” được xem như một trong những hiện tượng tự nhiên kỳ diệu nhất. Chúng phải nhảy vượt qua những thác nước cao và đối mặt với nhiều nguy hiểm, nhưng không bao giờ từ bỏ. Nếu may mắn không bị các động vật khác như gấu, sói hay đại bàng ăn thịt, cá hồi có thể lội ngược dòng thêm một hoặc hai lần nữa để hoàn thành sứ mệnh sinh sản của mình.

Tuy kêu gọi sự chú ý về hành trình này, nhưng các nhà khoa học cho rằng mùa sinh sản của cá hồi là nguyên nhân chính dẫn đến những thay đổi trên Trái đất.

Nguyên nhân cá hồi ảnh hưởng đến sự rung chuyển của Trái đất

Đầu tiên, hãy chú ý rằng, hành vi sinh sản của cá hồi rất khác biệt so với nhiều động vật khác. Cá cái sẽ đẻ trứng, trong khi cá đực phát tán tinh trùng vào trong nước để thụ tinh. Cá cái cọ xát vào bờ và tạo tổ để đẻ trứng, qua đó tác động đến địa hình của khu vực này.

Các nhà nghiên cứu đã mô phỏng lại những tác động của việc di chuyển trầm tích lên các lớp đất đá, từ đó tạo nên hình thái cảnh quan trong hàng triệu năm. Kết quả cho thấy, cá hồi di cư chính là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong quá trình này.

Việc tạo tổ của cá hồi cũng làm giảm độ dốc của dòng nước, dẫn đến tình trạng xói mòn tại hai bên bờ diễn ra nhanh hơn. Hơn nữa, tốc độ xói mòn ngày càng gia tăng, khiến cho cát và đất đá dễ dàng bị cuốn trôi hơn. Cuối cùng, địa hình của cả khu vực sẽ phải thay đổi.

“Cá hồi không chỉ gây ra sự dịch chuyển của các lớp trầm tích” – theo lời Alex Fremier, trưởng nhóm nghiên cứu. “Chúng còn làm thay đổi cấu trúc của lòng suối, khiến cho càng nhiều đất, cát và sỏi bị cuốn đi hơn”. Điều này dẫn đến việc nền đá bên dưới luôn lộ ra, làm gia tăng nguy cơ xói mòn cho cả khu vực.

Cá hồi ngược dòng để tìm chỗ ân ái.

Hơn nữa, cần lưu ý rằng các loài cá hồi khác nhau sẽ có tác động khác nhau đến địa hình và môi trường. Ví dụ, cá hồi Chinook (loài lớn nhất trong đại dương) có thể làm cho quá trình xói mòn diễn ra nhanh chóng hơn so với những loài nhỏ khác do chúng mang theo lượng trầm tích lớn.

Với phát hiện này, các nhà khoa học thấy rằng, một loài vật đơn lẻ cũng có thể ảnh hưởng mạnh mẽ đến địa hình và môi trường sống. Sự hiện diện của mỗi loài đều mang một vai trò quan trọng trong tự nhiên.

Nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà khoa học từ ĐH Idaho và Indiana, được đăng tải trên tạp chí Geomorphology.