MH370: Những giả thuyết chính và vì sao vụ mất tích vẫn chưa có lời giải

Vụ máy bay MH370 mất tích ngày 8/3/2014 là một trong những bí ẩn hàng không kéo dài nhất thập kỷ. Chiếc Boeing 777 rời sân bay Kuala Lumpur lúc 0h41 trên hành trình tới Bắc Kinh, chở theo 239 người, nhưng liên lạc cuối cùng với kiểm soát không lưu được ghi nhận lúc 1h19 trên khu vực Biển Đông rồi biến mất khỏi màn hình radar dân sự. Kể từ đó, hàng loạt cuộc tìm kiếm lớn có sự tham gia của nhiều quốc gia đã diễn ra, chỉ thu về một vài mảnh vỡ được cho là của MH370 và vô số giả thuyết—từ hợp lý đến kỳ quặc—xuất hiện trên mạng xã hội và trong giới nghiên cứu dân sự.

9 năm trôi qua, điều gì đã thực sự xảy ra với chiếc máy bay MH370?

Bối cảnh tìm kiếm và những dữ kiện không thể bỏ qua

Sau biến mất, chiến dịch tìm kiếm MH370 kéo dài nhiều năm và được mô tả là tiêu tốn hàng trăm triệu USD. Nhiều quốc gia tham gia vào công tác điều tra, dò tìm, phân tích dữ liệu radar và vệ tinh. Mặc dù đã xuất hiện một số mảnh vỡ nghi là của MH370 và kết luận rằng những người trên khoang có thể đã thiệt mạng, nhưng không có một nguyên nhân chính thức, thuyết phục và toàn diện nào được công bố để giải thích toàn bộ chuỗi sự kiện dẫn đến mất tích.

Một vài mảnh vỡ được cho là thuộc về chiếc MH370.

Vì sao lại có nhiều giả thuyết?

Khi một sự kiện quan trọng thiếu bằng chứng dứt khoát, con người có khuynh hướng tìm lời giải để lấp đầy khoảng trống thông tin. Vụ MH370 không chỉ thiếu mảnh vỡ quan trọng mà còn có những dữ liệu nhảy vọt về vị trí và tín hiệu vệ tinh khiến việc kết luận trở nên phức tạp. Đồng thời, mạng xã hội và nền tảng chia sẻ video đã khuếch đại các ý tưởng—từ những phân tích chuyên sâu đến những suy đoán thiếu kiểm chứng—khi mọi người săn tìm lời giải thỏa mãn trực giác hoặc cảm xúc của mình.

Các giả thuyết nổi bật và lập luận đằng sau chúng

1. “Tam giác quỷ” ở châu Á

Một số ý kiến so sánh sự biến mất của MH370 với những hiện tượng bí ẩn thường gắn với Tam giác Bermuda ở Đại Tây Dương. Theo luồng suy luận này, khu vực châu Á nơi MH370 mất tích được ví như một phiên bản “tam giác quỷ” thứ hai, được cho là nơi xảy ra nhiều vụ tai nạn hàng không và hàng hải bí ẩn. Giả thuyết này thu hút sự chú ý trên mạng do tính huyền bí và sức mạnh gợi tưởng của nó, nhưng thiếu chứng cứ khoa học hay bằng chứng trực tiếp để xác nhận một cơ chế vật lý đặc thù gây ra sự mất tích.

2. Sự cố trong buồng lái dẫn tới mất khả năng điều khiển

Đây là một trong những kịch bản được coi là hợp lý hơn. Phi công Chris Goodfellow đặt giả thuyết xảy ra đám cháy hoặc sự cố chập điện trong buồng lái khiến tổ lái phải tập trung xử lý và không kịp hoặc không thể phát tín hiệu cấp cứu. Trong kịch bản này, phi hành đoàn có thể bị bất tỉnh do khói hoặc khí độc, còn máy bay tiếp tục bay trên chế độ tự động cho tới khi hết nhiên liệu và rơi. Điểm mạnh của giả thuyết là giải thích được việc mất liên lạc đột ngột; điểm yếu là không có bằng chứng trực tiếp xác nhận đám cháy hoặc bằng chứng vật lý khác thu được sau đó.

3. Người ngoài hành tinh

Giả thuyết người ngoài hành tinh lan truyền rộng rãi, một phần nhờ tính hấp dẫn của các hiện tượng chưa giải thích. Một khảo sát truyền hình Mỹ năm 2014 được dẫn lại cho thấy một tỉ lệ đáng kể trong công chúng sẵn sàng tin vào khả năng này. Một số người ủng hộ luận điểm này đã trích dẫn các video và dữ liệu radar, như trường hợp Alexandra Bruce sử dụng nội dung từ nền tảng Flightradar và một video của người dùng DAHBOO7 để lập luận về một vật thể lạ. Tuy nhiên, phân tích sau đó cho thấy vật thể được nêu trong video thực tế là chuyến bay khác (chuyến bay 672), và không có chứng cứ xác thực cho thấy yếu tố ngoài Trái Đất can thiệp vào sự việc.

Giả thuyết “người ngoài hành tinh” được đăng tải trên Reddit nhận được nhiều sự chú ý.

4. Hạ cánh bí mật tại một căn cứ hoặc sân bay hẻo lánh

Một luồng suy luận khác cho rằng máy bay không rơi mà bị điều hướng tới một đường băng nhỏ, hẻo lánh để phục vụ mục đích bí mật. Lý thuyết này gắn với đồn đoán về Diego Garcia—một căn cứ quân sự ở Ấn Độ Dương—và được một số người lan truyền, trong đó có blogger He Xin. Những lập luận theo hướng này thường cố gắng giải thích các chi tiết khó hiểu như việc điện thoại người thân vẫn reo sau khi máy bay biến mất. Tuy nhiên, giả thuyết thiếu bằng chứng xác thực, và nhiều nhà nghiên cứu đã bác bỏ các luận điểm dựa trên suy đoán đơn thuần.

5. Hành động có chủ ý từ trong khoang

Đây là kịch bản được xem là có chiều sâu phân tích hơn đối với một số chuyên gia. Một số điều tra viên, trong đó có thông tin tham chiếu tới kết luận của giới chức Pháp năm 2019, cho rằng cơ trưởng Zaharie Ahmad Shah có thể là người điều khiển tới phút cuối cùng. Những người ủng hộ giả thuyết này, như Larry Vance, trích dẫn các chỉ tiết như yêu cầu nhiên liệu dài hơn dự kiến—theo Vance, phi cơ được tiếp nhiên liệu để có thể bay thêm khoảng 2 giờ so với thời gian dự kiến—và cho rằng việc lập kế hoạch đâm máy bay xuống khu vực xa xôi ở Ấn Độ Dương có thể là ý đồ được chuẩn bị kỹ. Tuy nhiên, dù có những chi tiết cáo buộc và phân tích trong sách của Vance (2018), không có bằng chứng công khai nào đủ để buộc tội hay đưa ra kết luận hoàn toàn cuối cùng về ý định có chủ ý.

Blogger người Trung Quốc cho rằng đây là giả thuyết hợp lý nhất về sự biến mất của chiếc máy bay.

Đánh giá từng giả thuyết: điểm mạnh và giới hạn

Mỗi kịch bản nêu trên đều có phần hợp lý nhưng đều thiếu bằng chứng quyết định. Giả thuyết kỹ thuật hoặc sự cố trong buồng lái giải thích được mất liên lạc và khả năng phi công bị bất tỉnh, nhưng thiếu mảnh vỡ hay dấu hiệu cháy cụ thể. Giả thuyết hành động có chủ ý dựa vào một số dấu hiệu hành vi và dữ liệu nhiên liệu, nhưng các kết luận pháp lý chưa hoàn chỉnh. Những kịch bản như hạ cánh bí mật hay yếu tố siêu nhiên phần lớn dựa vào suy đoán và quan sát không được xác minh.

Nên ghi nhớ điều gì khi đọc về MH370?

• Thông tin công khai về MH370 bị phân mảnh: có dữ liệu chắc chắn (ví dụ thời điểm cất cánh, thời điểm mất liên lạc, số người trên khoang) và có nhiều thông tin suy đoán; cần tách biệt hai loại này khi tiếp cận nguồn tin.
• Sự thiếu vắng bằng chứng vật lý quan trọng trong trường hợp này khiến mọi kết luận khắt khe trở nên khó khả thi.
• Mạng xã hội khuếch đại các giả thuyết thiếu kiểm chứng; nên ưu tiên các phân tích dựa trên dữ liệu và kết luận điều tra chính thức.

Kết luận

Sự mất tích của MH370 vẫn là một câu hỏi mở với nhiều kịch bản cạnh tranh. Những giả thuyết từ kỹ thuật, hành vi con người đến các giả thuyết kỳ quặc đều xuất hiện vì bản thân vụ việc để lại quá nhiều khoảng trống thông tin. Cho đến khi có thêm bằng chứng xác thực, thái độ thận trọng, phân tích dựa trên dữ liệu và tôn trọng gia đình nạn nhân là cách tiếp cận hợp lý nhất. Vụ MH370 không chỉ là một bài toán hàng không mà còn là lời nhắc về giới hạn của hiểu biết khi chứng cứ vật lý không đủ đầy.

Câu hỏi thường gặp

Máy bay MH370 mất tích khi nào?

MH370 mất liên lạc vào đêm 8/3/2014; chiếc máy bay cất cánh lúc 0h41 và liên lạc cuối cùng được ghi nhận lúc 1h19.

Đã tìm thấy mảnh vỡ nào không?

Có một số mảnh vỡ được cho là của MH370 được phát hiện trong những năm sau đó, nhưng không có đủ bằng chứng để tái tạo toàn bộ chuỗi sự kiện dẫn tới mất tích.

Có kết luận chính thức nào về nguyên nhân không?

Tính đến thông tin công khai, không có một kết luận chính thức duy nhất được công bố để giải thích toàn bộ sự việc.

Cơ trưởng Zaharie Ahmad Shad bị tình nghi là người đứng sau sự việc.

Để tìm hiểu thêm về các truyền thuyết và hiện tượng bí ẩn tương tự, bạn có thể đọc tiếp những bài viết phân tích chuyên sâu khác trong chuyên mục bí ẩn.

Nếu bạn quan tâm tới những vật thể mang theo lời nguyền và các câu chuyện liên quan tới sự tử vong bí ẩn, hãy khám phá bài viết phân tích về bí ẩn chiếc gương sát nhân Louis Alvarez — bài viết mở rộng góc nhìn về những hiện tượng huyền bí gắn với đồ vật và hậu quả kỳ lạ của chúng.

Muốn chuyển sang những khám phá thiên nhiên kỳ lạ, bài viết về thung lũng cây hình vuông kỳ bí sẽ dẫn bạn vào một hành trình quan sát thực địa, giải mã cấu trúc bất thường của loài cây và câu chuyện vùng đất chứa nhiều hiện tượng khó tin.

Và nếu bạn hứng thú với những thành phố cổ đột ngột biến mất khỏi bản đồ lịch sử, bài viết về những thành phố cổ biến mất bí ẩn sẽ đưa ra các giả thuyết khảo cổ và truyền thuyết quanh các khu đô thị từng tấp nập giờ chỉ còn là dấu tích.