Khi Thang Máy Rơi Tự Do: Liệu Nhảy Lên Có Giúp Bạn Sống Sót?

Khi nghe đến việc đi thang máy, nhiều người không khỏi lo lắng về những tình huống xấu có thể xảy ra như đứt cáp hay kẹt thang. Những nỗi sợ này đã khiến một số người tránh xa thang máy hoặc mắc phải hội chứng sợ thang máy. Nhưng thực tế liệu có đáng lo ngại như vậy?

Hãy tưởng tượng một tình huống: Bạn đang trong thang máy, bỗng nhiên thang ngừng lại và cáp treo bất ngờ bị đứt, khiến thang rơi tự do.

Cảnh tượng này thường xuất hiện trong các bộ phim hành động hay kinh dị của Hollywood. Vậy liệu bạn có khả năng sống sót nếu nhảy lên đúng lúc trước khi thang chạm đất?

Khả năng sống sót của bạn tùy theo độ cao của thang.

Nếu bạn phân tích một chút, bạn sẽ hiểu rõ hơn về vấn đề này. Trước khi thang chạm đất, thang đang rơi với vận tốc x, trong khi bạn nhảy lên với vận tốc y theo chiều ngược lại. Khi bạn nhảy lên và sau đó rơi xuống, vận tốc của bạn khi chạm đất sẽ được tính bằng “x – y”.

Ở đây, “y” không phải là một biến số quá lớn, vì tốc độ nhảy của một người có giới hạn. Tuy nhiên, “x” lại thay đổi tùy thuộc vào độ cao mà thang bắt đầu rơi, và đó là yếu tố quyết định khả năng thành công của cú nhảy.

Độ cao quyết định sự sống còn!

Giả sử bạn có khả năng nhảy như một vận động viên NBA, tức là khoảng 70 cm. Dưới đây là khả năng sống sót của bạn dựa trên độ cao của thang máy.

Liệu có nên nhảy hay không?

Việc nhảy được lên là rất khó, vì lực hấp dẫn có xu hướng kéo mặt sàn xa khỏi bạn.

Về lý thuyết, nếu bạn nhảy đúng lúc khi thang máy rơi, cơ hội sống sót sẽ tăng lên. Thế nhưng, trong thực tế, việc thực hiện cú nhảy này lại cực kỳ khó khăn.

Chỉ cần chậm một giây, bạn đã chạm đất; nhảy sớm một giây, bạn có thể bị cắm đầu vào trần thang máy, hoặc tốc độ nhảy bị suy giảm nghiêm trọng, làm giảm hiệu quả cú nhảy. Thậm chí, việc nhảy lên cũng không dễ dàng, vì lực hấp dẫn thường kéo mặt sàn ra xa bạn. Nếu bạn muốn nhảy, bạn cần bám vào thanh tựa để giữ chân được vững trên mặt sàn.

Vậy có nên nhảy? Vấn đề này vẫn còn gây tranh cãi trong giới khoa học.

Nhiều người cho rằng khi thang máy rơi, bạn nên nằm ra mặt sàn để phân tán lực tác động lên toàn bộ cơ thể. Tuy nhiên, một số ý kiến khác lại phản bác rằng điều này có thể làm tăng nguy cơ tổn thương não, và nếu vậy, thì việc nhảy lên để đôi chân chịu lực sẽ an toàn hơn.

Điều gì xảy ra khi cáp thang máy bị đứt?

Trên thực tế, thang máy là một trong những phương tiện vận chuyển an toàn nhất. Điều này là bởi chúng được thiết kế dựa trên nhiều dây cáp thép, thường từ bốn đến tám dây.

Nếu một dây cáp đứt, các dây khác vẫn có thể giữ cho thang máy an toàn. Những dây cáp này được chế tạo để chịu được tải trọng lớn, vì vậy việc đứt cáp do quá tải là rất hiếm xảy ra.

Kể cả khi nhiều dây cáp bị đứt trong một sự cố hiếm gặp, thang máy vẫn được trang bị các biện pháp bảo vệ bổ sung để đảm bảo an toàn cho hành khách.

Vào thế kỷ 19, Elisha Otis, một doanh nhân người Mỹ, đã phát minh ra một thiết bị an toàn giúp ngăn thang máy rơi xuống nếu cáp bị hỏng. Nếu bị mất điện, phanh điện từ sẽ tự động hoạt động.

Các bộ giảm xóc thủy lực thường được lắp đặt ở phía trên cùng và dưới cùng của trục để làm giảm phản ứng khi thang máy lên hoặc xuống.

Với nhiều biện pháp bảo vệ như vậy, tại sao vẫn có tai nạn xảy ra? Thực tế cho thấy, hầu hết các vụ tai nạn liên quan đến thang máy đều do lỗi của con người chứ không phải lỗi kỹ thuật.

Trong một sự cố năm 2018 tại Chicago, mặc dù nhiều biện pháp an toàn đã được thực hiện, sáu người trong thang máy đã rơi xuống từ độ cao 84 tầng nhưng không ai bị thương nặng.

Đừng lo lắng quá mức

Những vụ tai nạn thang máy rơi tự do hiện nay rất hiếm gặp. Điều này đơn giản là vì các loại thang máy hiện đại đã mang lại nhiều phương án dự phòng, như sử dụng nhiều dây cáp hơn hoặc phanh điện từ. Nói chung, khả năng phải trải qua tình huống như trong phim hành động là rất thấp, vì vậy bạn có thể yên tâm khi sử dụng thang máy.