Tế Bào Bất Tử Của Henrietta Lacks Và Những Đột Phá Trong Y Học Hiện Đại

Bạn có biết rằng một người phụ nữ đã đóng góp đáng kể cho y học mà không nhiều người biết đến? Henrietta Lacks, một người phụ nữ Mỹ gốc Phi, không chỉ để lại dấu ấn sâu đậm trong lĩnh vực nghiên cứu tế bào mà còn mở ra bước ngoặt cho các nghiên cứu y học trên toàn thế giới.

Henrietta Lacks, sinh năm 1920 ở Roanoke, Virginia, trải qua tuổi thơ đầy khó khăn và trở thành một người mẹ của năm đứa con. Vào năm 1951, khi mới 31 tuổi, cô đã đến bệnh viện Johns Hopkins vì những cơn đau ở vùng cổ tử cung. Tại đây, các bác sĩ phát hiện ra một khối u ác tính và sau 8 tháng điều trị, cô đã qua đời. Điều đáng ngạc nhiên là trong quá trình điều trị, các bác sĩ đã thu thập mẫu tế bào từ khối u của cô mà không có sự đồng ý của cô.

Henrietta Lacks – người phụ nữ với tế bào bất tử.

Điều gì xảy ra với những tế bào này? Thay vì chết như lẽ thường xảy ra với hầu hết các tế bào mẫu khác, tế bào của Henrietta tiếp tục sinh sôi và phát triển như thể chúng đang sống mãi mãi, dẫn đến việc chúng đã nhân lên tới hàng triệu lần. Đến nay, các nhà khoa học ước tính tổng trọng lượng của những tế bào này đã đạt tới 50 triệu tấn.

Những tế bào này, được gọi là tế bào HeLa, đã trở thành một phần quan trọng trong hàng trăm nghìn nghiên cứu khoa học. Chúng góp phần vào việc phát triển vaccine, điều trị ung thư, và thậm chí là nghiên cứu về các bệnh truyền nhiễm như HIV/AIDS.

Trong suốt hơn 60 năm qua, tế bào của Henrietta đã giúp các nhà nghiên cứu hiểu biết sâu sắc hơn về bệnh ung thư cổ tử cung, cũng như giúp phát hiện ra mối liên hệ giữa virus papilloma và căn bệnh này. Vaccine HPV, được phát triển dựa trên các phát hiện từ tế bào HeLa, đã giúp giảm tỷ lệ mắc ung thư cổ tử cung trong những năm gần đây.

Tế bào HeLa được sử dụng trong nhiều nghiên cứu trên toàn thế giới.

Trước khi tế bào HeLa ra đời, việc lưu trữ và nhân tế bào người trong phòng thí nghiệm gặp rất nhiều khó khăn, nhưng thành công của tế bào này đã tạo ra một tiêu chuẩn mới, cho phép các nhà nghiên cứu tiến hành các thí nghiệm mà trước đó họ không thể thực hiện.

Không chỉ dừng lại ở việc nghiên cứu y học, tế bào HeLa còn được sử dụng để khám phá những điều chưa biết về vũ trụ. Từ năm 1964, các nhà khoa học đã gửi tế bào HeLa lên không gian để tìm hiểu cách bức xạ và môi trường vũ trụ tác động đến các tế bào con người.

Thật không may, trong suốt những năm qua, gia đình của Henrietta Lacks chưa bao giờ nhận được một đồng nào từ việc sử dụng tế bào của cô trong nghiên cứu. Mãi đến năm 2013, Viện Sức khỏe Quốc gia Hoa Kỳ mới bắt đầu ghi nhận các đóng góp của cô và tìm cách hỗ trợ gia đình.

Henrietta Lacks qua đời do bệnh ung thư cổ tử cung năm 1951. (Ảnh: Henrietta Lacks Foundation).

Nhờ những tế bào của Henrietta Lacks, một cánh cửa mới đã mở ra trong nghiên cứu y học, mang lại hy vọng cho hàng triệu bệnh nhân trên khắp thế giới.