Khám Phá Sự Khác Biệt Giữa Vẫn Thạch và Thiên Thạch

Nhiều người đã quen thuộc với khái niệm thiên thạch, nhưng vẫn thạch thì lại thường ít người biết đến.

Cả vẫn thạch và thiên thạch đều là những mảnh vụn không gian rơi xuống Trái đất, nguồn gốc của chúng có thể đến từ các tiểu hành tinh, sao chổi và nhiều vật thể khác trong Hệ Mặt trời. Thế nhưng, vì sao hai khái niệm này lại được phân biệt? Thực tế, sự khác biệt giữa chúng là rất rõ ràng.

Thiên thạch (meteoroid) được hiểu là các vật thể tự nhiên đến từ không gian, khi chúng lao vào bầu khí quyển của Trái đất, áp suất phát sinh sẽ làm cho chúng nóng lên và phát sáng, đôi khi lớp ngoài còn bị cháy rụng.

Thiên thạch là một vật thể tự nhiên từ ngoài không gian và tác động đến bề mặt Trái đất.

Các thiên thạch có thể là những mảnh vụn từ các tiểu hành tinh hay sao chổi đã chết, có khối lượng từ 10−10 đến 104 kg và kích thước từ vài micromet đến hàng mét. Những thiên thạch nhỏ được gọi là thiên thạch micrô. Những thiên thạch lớn hơn là những mảnh vỡ của các sao chổi hay tiểu hành tinh cũ. Các phần vỡ từ sao chổi cũ sẽ tiếp tục chuyển động theo quỹ đạo elip cho đến khi Trái đất giao cắt với chúng, lúc đó ta mới nhận thấy sự tồn tại của chúng. Khi đi vào khí quyển, chúng sẽ bốc cháy ở độ cao từ 150 đến 120 km, tạo ra hiện tượng sao băng. Những sao băng nổi bật được biết đến với tên gọi cầu lửa (bolide).

Một thiên thạch có kích thước từ 30 đến 40 cm có thể tạo ra vùng không khí bốc cháy rộng lớn đến vài trăm mét. Nhiệt độ bề mặt của thiên thạch có thể lên đến 1.600°C, và ở độ cao trên 100 km, bề mặt của nó sẽ nóng chảy, chuyển hóa thành khí và phát sáng. Để một thiên thạch không hoàn toàn bị thiêu cháy trong khí quyển, nó cần có khối lượng lớn, mật độ cao và vận tốc tương đối chậm (dưới 20 km/s). Vẫn thạch là phần còn lại của thiên thạch, đã bay vào khí quyển và bị mất một phần do cháy trước khi rơi xuống mặt đất.

Hố vẫn thạch được chia làm hai nhóm theo trình tự hình thành của nó.

Theo Wikipedia, hố vẫn thạch là những hố trên bề mặt Trái đất hoặc trên các hành tinh, vệ tinh có bề mặt cứng, được hình thành do va chạm với các vẫn thạch. Hố vẫn thạch chia thành hai loại tùy vào cách thức hình thành.

Hố vẫn thạch chính hình thành từ va chạm trực tiếp với thiên thạch. Các hố vẫn thạch phụ lại xuất hiện từ các mảnh vỡ phát sinh từ vụ va chạm chính rơi lại bề mặt hành tinh.

Vẫn thạch không chỉ có mặt trên Trái đất mà còn có thể được tìm thấy trên bề mặt của Sao Hỏa và Mặt Trăng.

Trước đây, các hố vẫn thạch được xem là đặc trưng riêng của Mặt Trăng, trong khi các hố vẫn thạch trên bề mặt Trái đất được coi là hiện tượng hiếm gặp.

Từ Trái đất, qua ống nhòm, người ta có thể thấy khoảng 300.000 hố vẫn thạch trên bề mặt Mặt Trăng. Thực tế, từ các bức ảnh chụp bởi vệ tinh nhân tạo hoặc thiết bị hạ cánh, ước tính có khoảng 3.1012 hố vẫn thạch lớn hơn 1m (bao gồm cả mặt không nhìn thấy của Mặt Trăng). Mật độ hố vẫn thạch trên Sao Thủy gần giống với trên Mặt Trăng.

Tóm tắt, thiên thạch được gọi là như vậy khi còn ở ngoài không gian. Khi đi qua khí quyển và rơi xuống mặt đất, chúng sẽ trở thành vẫn thạch.

Vẫn thạch là nguồn thông tin quý giá cho các nhà khoa học về quá trình hình thành và phát triển của Hệ Mặt trời. Việc nghiên cứu vẫn thạch giúp họ hiểu rõ hơn về nguồn gốc và thành phần của vật chất trong không gian, từ đó có thể mở rộng hiểu biết về nguồn gốc của sự sống trên Trái đất.