Khám Phá Những Sự Thật Bất Ngờ Về Hệ Mặt Trời

Rất nhiều hình ảnh về Hệ Mặt trời đã phóng đại các hành tinh và không phản ánh đúng kích thước cũng như khoảng cách giữa chúng.

Chúng ta thường thấy rất nhiều hình ảnh minh họa về Hệ Mặt trời, nhưng hầu hết đều không thực sự chính xác. Các hình ảnh này thường được chỉnh sửa để làm cho các hành tinh trông lớn hơn và gần nhau hơn, nhằm giúp người xem dễ hình dung hơn. Tuy nhiên, trong thực tế, nếu nhìn từ không gian, tất cả các thiên thể trong Hệ Mặt trời sẽ trở nên quá nhỏ bé và xa cách, khiến cho việc quan sát bằng mắt thường trở nên khó khăn.

Thực tế, Hệ Mặt trời từ góc nhìn bên ngoài giống như một bầu trời đêm mà chúng ta thấy từ Trái đất. Khi ngẩng đầu nhìn lên bầu trời đêm, bạn đang quan sát một phần không nhỏ của Hệ Mặt trời.

Đây là hình ảnh về các hành tinh và quỹ đạo của chúng theo tỷ lệ thực tế; nhìn rõ quỹ đạo của Trái đất gần Mặt trời hơn nhiều so với các hành tinh ngoại vi. (Ảnh: Spacecentre).

Nếu ta mô phỏng Hệ Mặt trời theo tỷ lệ thực tế từ một góc nhìn bên ngoài, Mặt trời sẽ chỉ là một chấm sáng nhỏ, còn những hành tinh lớn có thể trông giống như các ngôi sao, một số hành tinh khác lại quá mờ để quan sát.

Các Chuyển Động Thực Tế Của Hệ Mặt Trời

Tất cả các hành tinh đều quay quanh trục của chúng và cũng như quay quanh Mặt trời. Dù bạn đứng trên Trái đất và cảm giác như mình đang đứng yên, nhưng thực tế không như vậy. Trái đất quay quanh chính nó với tốc độ gần 1700 km/h, tương đương 0,5 km/s.

Con số này nghe thì lớn, nhưng trên quy mô vũ trụ, nó thực sự không có gì đáng kể so với các chuyển động khác của Hệ Mặt trời và dải ngân hà. Điều đó có nghĩa là, tốc độ thực tế của Trái đất khi chuyển động quanh Mặt trời là 30 km/s. Sau một năm, Trái đất sẽ quay trở lại gần điểm bắt đầu, mặc dù Mặt trời cũng di chuyển trong vũ trụ.

Mô phỏng chính xác cách các hành tinh quay quanh Mặt trời và di chuyển qua dải ngân hà theo hướng khác nhau, nhưng vẫn theo cùng một mặt phẳng. (Ảnh: Rhys Taylor).

Tất cả các thiên thể như ngôi sao, hành tinh, đám mây khí, bụi, lỗ đen và vật chất tối trong thiên hà Milky Way đều chuyển động. Từ vị trí trên Trái đất, cách trung tâm thiên hà khoảng 25.000 năm ánh sáng, Mặt trời quay quanh dải ngân hà theo quỹ đạo hình elip, mất khoảng 220-250 triệu năm để hoàn thành một vòng.

Tốc độ của Mặt trời trong hành trình này ước tính khoảng 200-220 km/s, một con số rất cao so với tốc độ quay của Trái đất và tốc độ mà hành tinh quay quanh nó, cả hai đều nghiêng góc so với quỹ đạo di chuyển của Mặt trời trong dải ngân hà.

Trong suốt hành trình này, các hành tinh vẫn nằm trong cùng một mặt phẳng, không có hiện tượng đan xen như nhiều hình minh họa thường thể hiện.

Tốc Độ Chuyển Động Của Chúng Ta Trong Vũ Trụ

Tất cả các cơ chế vũ trụ không đứng yên; cụm địa phương, bao gồm hơn 50 thiên hà, trong đó có Milky Way, tạo ra chuyển động do lực hấp dẫn. So sánh với thiên hà lớn nhất trong cụm, Andromeda, cho thấy thiên hà của chúng ta đang di chuyển về phía Mặt trời với tốc độ 301 km/s. Khi xem xét chuyển động của Mặt trời trong Milky Way, chúng ta có thể thấy rằng Andromeda và Milky Way đang tiến về nhau với tốc độ khoảng 109 km/s.

Không chỉ Trái đất và Mặt trời di chuyển, mà toàn bộ thiên hà và cụm địa phương cũng chịu ảnh hưởng từ các lực vô hình. (Ảnh: NASA/ ESA).

Cụm địa phương, dù rộng lớn và chứa nhiều thiên hà, vẫn không cô lập. Các thiên hà trên khắp bầu trời và các cụm gần đó tạo ra sự tương tác hấp dẫn. Các nhà nghiên cứu ước tính các cấu trúc xa xôi đó tạo thêm 300 km/s vào tốc độ chuyển động của dải ngân hà.

Khi tổng hợp mọi chuyển động này, Trái đất vừa quay quanh trục, vừa quay quanh Mặt trời, Mặt trời di chuyển trong dải ngân hà, Milky Way lại tiến về phía Andromeda và cụm địa phương bị ảnh hưởng bởi các vùng lân cận, thì tổng tốc độ của chúng ta trong vũ trụ lên tới 368 km/s với một hướng cụ thể, cộng hoặc trừ khoảng 30 km/s tùy theo thời điểm trong năm và hướng quay của Trái đất, theo lời Ethan Siegal, một Tiến sĩ vật lý thiên văn tại Đại học Florida, người điều hành blog Starts With A Bang.

Trái đất và các hành tinh khác quay quanh Mặt trời trên một mặt phẳng, và cả mặt phẳng này cũng đang chuyển động theo quỹ đạo hình elip xuyên qua dải ngân hà.

Bởi vì mọi ngôi sao tương tự Mặt trời trong thiên hà cũng di chuyển theo hình elip, Hệ Mặt trời có xu hướng đi vào và ra khỏi mặt phẳng của dải ngân hà theo chu kỳ hàng triệu năm, mất khoảng 200-250 triệu năm để hoàn tất một vòng quay.