Khám Phá Bí Ẩn Bên Dưới Sa Mạc Sahara Thông Qua Công Nghệ Radar

Trái đất có nhiều vùng đất sa mạc rộng lớn, nơi cát phủ kín không gian. Trong số đó, Sahara là một trong những cái tên không thể không nhắc đến, nổi bật với kích thước khổng lồ và những bí ẩn chưa được khám phá bên dưới lớp cát.

Các Phương Pháp Để Đo Độ Sâu Của Sa Mạc Sahara

Sa mạc Sahara đã xuất hiện khoảng 2,5 triệu năm trước, trải dài qua 12 quốc gia Bắc Phi như Algeria, Ai Cập và Sudan. Sự mở rộng của nó diễn ra không ngừng, với diện tích hiện tại khoảng 9 triệu km², tương đương 32% diện tích Châu Phi. Từ năm 1962, Sahara đã tăng thêm gần 650.000 km². Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là: độ sâu của sa mạc Sahara thực sự là bao nhiêu?

Hình ảnh về sa mạc Sahara, một trong những sa mạc lớn nhất thế giới. (Ảnh: Baidu).

Trong các sa mạc có độ sâu nông, chúng ta có thể đo độ sâu bằng cách khoan hay đào. Tuy nhiên, với sự rộng lớn của Sahara, những phương pháp đó gần như không khả thi. Máy khoan dễ dàng bị mắc kẹt dưới cát.

Các nhà nghiên cứu đã tìm ra một giải pháp thú vị để đo độ sâu: áp dụng công nghệ radar. Cảm biến radar sẽ phát ra sóng điện từ, truyền tới bề mặt cát, rồi phản xạ trở lại. Dựa vào thời gian sóng phản hồi, họ có thể tính toán độ sâu một cách chính xác và nhanh chóng.

Tuy nhiên, độ sâu của sa mạc không phải cố định và có thể chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như địa hình và lực gió. Ở những khu vực có cồn cát, độ sâu có thể thay đổi liên tục. Nhờ radar, các nhà khoa học dễ dàng đo được độ sâu tại nhiều địa điểm khác nhau.

Việc dùng máy xúc để đo độ sâu của sa mạc Sahara là không khả thi. (Ảnh: Baidu)

Phân tích dữ liệu cho thấy, độ sâu trung bình của sa mạc Sahara vào khoảng 150 m, với điểm sâu nhất lên tới 320 m, tương đương chiều cao của một tòa nhà 50 tầng. Đây thực sự là độ sâu ấn tượng, vượt xa bất kỳ sa mạc nào khác trên thế giới.

Với sự mở rộng của sa mạc và độ sâu lớn như vậy, mối quan tâm đến những gì nằm bên dưới cũng ngày càng tăng. Vậy thì, bên dưới Sahara có gì?

Nội Dung Bên Dưới Sa Mạc Sahara

Nhiều người thường tự hỏi tại sao không thể sử dụng cát tại đây cho xây dựng. Thực tế, cát từ sa mạc Sahara rất khác so với cát công trình. Cát này quá mịn và nhẵn, không đủ độ kết dính cần thiết cho những cấu trúc bền vững. Khi ướt, nó giữ vững kém và dễ sụt lún.

Cát sa mạc Sahara không phù hợp cho xây dựng vì quá mịn. (Ảnh: Baidu)

Hơn thế nữa, chứa nhiều kiềm, cát này dễ phản ứng hóa học, ảnh hưởng lớn đến chất lượng công trình. Do đó, việc khai thác cát từ sa mạc không chỉ khó khăn mà còn nguy hiểm cho các công trình.

Để hiểu rõ nguồn gốc cát, ta cần xem xét quá trình hình thành sa mạc. Các nhà địa chất cho biết cát ở đây có nguồn gốc từ các loại đá lớn như granit và gneiss, được hình thành qua thời gian dài dưới tác động của nhiệt độ và khí hậu khắc nghiệt.

Điều đặc biệt ở sa mạc là sự chênh lệch nhiệt độ cực đoan giữa ngày và đêm. Nhiệt độ thay đổi liên tục khiến đá bị nứt vỡ và trải qua quá trình phong hóa. Thực vật không thể tồn tại, điều này khiến cho các tảng đá nhanh chóng bị mài mòn thành cát qua thời gian.

Dưới lớp cát là đá nền không bị phong hóa. (Ảnh: Baidu)

Sự phong hóa chủ yếu diễn ra trên bề mặt, trong khi dưới đất, hiện tượng này giảm dần. Khi đào sâu, những hạt cát dần lớn hơn và thỉnh thoảng có thể thấy đá hoặc sỏi. Nếu tiếp tục đào sâu, người ta có thể gặp lớp đá không bị phong hóa.

Nghiên cứu địa chất cho thấy bên dưới sa mạc là những dấu tích của sông và hồ, điều này đã được chứng minh qua các bức ảnh vệ tinh từ NASA. Những hình ảnh này cho thấy sự tồn tại của một hồ nước cổ đại khổng lồ dưới cát.

Hồ cổ đại hiện hữu dưới lớp cát trong sa mạc Sahara. (Ảnh: Baidu)

Theo các phân tích, hồ này có diện tích lên đến 108.000 km² và sâu khoảng 247 m. Ngay cả khi bị thu hẹp, nó vẫn giữ diện tích lớn, lên đến 48.000 km² và chiều sâu 190 m. Đây chỉ là một trong nhiều dấu tích của các vùng nước cổ đã được radar phát hiện.

Nghiên cứu còn cho thấy rằng, Sahara không phải chỉ là một vùng sa mạc. Cách đây 5.000 đến 6.000 năm, nơi đây từng là một vùng đất màu mỡ với rất nhiều cây cỏ và động vật. Các hóa thạch từ thời kỳ này cho thấy cuộc sống phong phú từng tồn tại ở đây.

Một nhóm chuyên gia từ Đại học Stony Brook đã phát hiện hóa thạch của các loài sinh vật biển, chứng minh rằng Sahara một thời là vùng đất ẩm ướt và trù phú. Họ dựa trên các ghi chép lịch sử và hóa thạch để tái hiện lại môi trường sống của khu vực này.

Các hóa thạch của động vật biển được khám phá trong lòng sa mạc Sahara. (Ảnh: Baidu)

Phát hiện của nhà cổ sinh vật học Maureen O’Leary cho thấy hóa thạch cá trê và rắn biển được tìm thấy, xác nhận rằng đây từng là một khu rừng ngập mặn cách đây khoảng 50-100 triệu năm.

Một số hóa thạch cổ xưa như cá voi cũng đã được phát hiện, chứng minh sự hiện diện của biển trong quá khứ. Nghiên cứu cho rằng những thiên tai địa chất đã khiến khu vực này trở thành sa mạc như ngày nay.

Đáng lưu ý, sự “thay đổi địa hình” này có thể do sự dịch chuyển của Trái đất xảy ra theo thời gian. Trong vài ngàn năm, những ốc đảo từng xuất hiện ở đây đã dần trở thành những vùng sa mạc khô cằn mà chúng ta thấy ngày nay.