Khám Phá Lợi Ích Đặc Biệt Của Quả Bứa Cho Sức Khỏe

Mặc dù không phổ biến như một số loại trái cây khác, quả bứa lại sở hữu nhiều công dụng sức khỏe tuyệt vời mà ít người biết đến. Bứa là một loại cây không chỉ mang lại hương vị đặc trưng cho món ăn mà còn có tiềm năng trong việc nâng cao sức khỏe.

Quả bứa là gì?

Quả bứa có mùi hương dễ chịu, có vị chua, vỏ màu xanh khi chín vỏ màu vàng.

Quả bứa thuộc họ Garcinia, khá giống với quả măng cụt, một loại trái cây nổi tiếng. Khác biệt với măng cụt, bứa có hương thơm dễ chịu và vị chua thanh mát. Người ta thường dùng bứa như gia vị cho các món canh chua hoặc cá kho nhằm tăng thêm hương vị.

Quả bứa có nguồn gốc từ miền Nam Ấn Độ và Đông Nam Á. Tại Việt Nam, quả bứa chủ yếu xuất hiện ở một số tỉnh miền Trung, phổ biến hơn là vào khoảng thời gian từ tháng 6 đến tháng 8 âm lịch hàng năm. Giá bứa dao động từ 50 đến 70 ngàn đồng/kg. Tuy nhiên, ngoài các tỉnh miền Trung và Nam Bộ, bứa vẫn còn là một điều xa lạ ở nhiều nơi.

Theo nghiên cứu từ Netmeds, vỏ bứa có chứa nhiều hợp chất phytochemical quý giá, bao gồm axit hydroxycitric và các polyphenol như luteolin và kaempferol. Mỗi 100 gam vỏ bứa chứa khoảng 17,2g carbohydrate, 0,5g chất béo, 2,3g protein, 1,24g chất xơ, 15,14 mg sắt, cùng nhiều vitamin quan trọng khác.

Các chất dinh dưỡng có trong quả bứa đóng vai trò lớn trong việc cung cấp nhiều lợi ích cho sức khỏe.

Đặc điểm nổi bật của quả bứa

Quả bứa có tên khoa học là Garcinia obiongifolia Champ và thường mọc tự nhiên ở nhiều vùng núi. Ở Quảng Ninh, loại cây này chỉ còn tồn tại tại một số khu vực đảo như Quan Lạn và Ngọc Vừng, với số lượng ngày càng ít.

Bứa là một cây gỗ lớn, có chiều cao từ 6-7m, thậm chí có cây lâu năm lên tới 10-15m. Tán cây rộng, cành non có hình vuông và thường hướng xuống dưới. Lá bứa dài, nhọn, và nhẵn bóng, với nhiều đặc điểm dễ nhận diện. Quả bứa mọng nước, vỏ dày và có nhiều hạt, nhìn tương tự như quả ổi găng.

Quả bứa không chỉ làm tăng thêm gia vị cho mỗi bữa ăn, mà còn rất tốt cho sức khỏe.

Quả bứa có hương thơm nhẹ nhàng, vị chua và vỏ màu xanh, chuyển sang vàng khi chín. Thời điểm thu hoạch thường từ tháng 8 đến tháng 10 hàng năm, hiện nay bứa đang vào mùa thu hoạch tại Quảng Ninh.

Công dụng tuyệt vời của quả bứa

Bứa từ lâu đã trở thành một vị thuốc quý trong việc điều trị nhiều loại bệnh như mẩn ngứa, ho ra máu, dị ứng, viêm loét dạ dày và cải thiện tiêu hóa. Các tác dụng này chủ yếu được biết đến từ vỏ cây, nơi chứa nhiều vitamin C.

Giảm Cholesterol hiệu quả

Quả bứa rất giàu Axit Hydroxycitric, một chất có tác dụng hữu hiệu trong việc ngăn chặn sự chuyển hóa đường thành chất béo, giúp tế bào mô mỡ nhỏ hơn và giảm sản xuất cholesterol xấu trong cơ thể.

Hỗ trợ giảm cân

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng một thành phần trong vỏ bứa có khả năng làm giảm cảm giác thèm ăn, giúp đốt cháy mỡ thừa và hỗ trợ trong quá trình giảm cân. Bên cạnh đó, nhựa bứa còn được sử dụng để điều trị các vết bỏng.

Quả bứa cũng ức chế enzyme citrate lyase, một yếu tố quan trọng trong sản xuất chất béo, qua đó góp phần làm chậm hoặc ngăn chặn quá trình tăng cân và giảm mỡ máu.

Quả bứa sau khi hái về, được sơ chế và phơi khô dùng làm gia vị cho các món ăn.

Cung cấp năng lượng

Quá trình giảm cân có thể khiến cơ thể bạn cảm thấy mệt mỏi và cơ bắp không còn săn chắc. Chiết xuất từ quả bứa có thể hỗ trợ cung cấp một lượng năng lượng dồi dào để vượt qua tình trạng kiệt sức khi giảm cân.

Tăng cường trao đổi chất

Sử dụng bứa thường xuyên không chỉ giúp tăng cường sự đốt cháy calo mà còn hỗ trợ giảm cholesterol, từ đó có tác động tích cực đến hoạt động của cơ thể, giúp cân bằng năng lượng và duy trì trọng lượng.

Chống trầm cảm

Các hợp chất trong bứa có thể đóng vai trò như một loại thuốc chống trầm cảm nhờ vào khả năng kích thích sản xuất serotonin – hormone liên quan đến cảm giác hạnh phúc, giúp cải thiện tâm trạng và tạo động lực cho người dùng.

Bứa được thu hoạch khi chín, sau đó tách hạt và phơi khô để sử dụng cho các món như canh chua hay kho cá…

Phòng ngừa bệnh tiểu đường

Quả bứa có tác động tích cực đến những người có nguy cơ bệnh tiểu đường loại 2 nhờ vào khả năng giảm cân và cải thiện mức độ lipid trong máu, đồng thời giúp kiểm soát đường huyết hiệu quả.

Những người thừa cân sẽ nhận thấy những lợi ích rõ rệt trong việc giảm viêm và tăng cường độ nhạy insulin, một yếu tố quan trọng trong việc duy trì sức khỏe.

Ức chế sự hình thành sỏi thận

Các nghiên cứu tại ĐH Houston cho thấy HCA có trong quả bứa có khả năng làm giảm sự tích tụ oxalat và canxi, giúp hỗ trợ điều trị và phòng ngừa sỏi thận hiệu quả.

“HCA cho thấy đây là hợp chất rất hứa hẹn giúp điều trị sỏi thận cho bệnh nhân”, tiến sĩ Jeffrey Rimer cho biết.

Một gia vị độc đáo

Với hương vị chua nhẹ nhàng và thơm đặc trưng, bứa được sử dụng làm gia vị cho nhiều món ăn như canh, đặc biệt là món rau muống luộc. So với chanh hoặc sấu, vị chua của bứa thanh thoát và dễ ăn hơn, giúp tạo nên những kỷ niệm ẩm thực khó quên của người dân miền Bắc.

Món canh cá nấu chua sẽ đượm vị hơn khi có thêm 2-3 vỏ bứa.

Vỏ bứa thường được cho vào nấu cùng các nguyên liệu từ đầu để gia vị hòa quyện, làm cho món ăn không chỉ có vị chua mà còn thêm đậm đà. Điều đặc biệt là bứa có thể bảo quản lâu dài mà không cần tủ lạnh, một ưu điểm lớn cho người dân ở những vùng biển.

Có tác dụng phụ không?

Mặc dù mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, việc tiêu thụ quá nhiều quả bứa có thể dẫn đến một số tác dụng không mong muốn như:

Ăn quá nhiều bứa có thể gây buồn nôn, nhức đầu. (Ảnh: Internet).

Các cách dùng quả bứa

Bứa có thể được sử dụng ở cả phần lõi và phần vỏ, mở ra nhiều cách thưởng thức sáng tạo. Đây là loại quả không chỉ ngon mà còn tốt cho sức khỏe, đặc biệt trong việc hỗ trợ giảm cân. Tuy nhiên, cần phải sử dụng bứa một cách cân bằng, kết hợp với chế độ ăn uống đa dạng để đảm bảo cung cấp đủ dinh dưỡng cho cơ thể.